|
Zo nu en dan wordt er flink gediscussieerd
over het al dan geen vrouw zijn van God. De Vedische filosofie biedt
echter een verrassend en diepzinnig antwoord op deze vraag dat zowel man
als vrouw zal bevallen.
door B. Kuenen
God
niet langer Heer?
Veel
Bijbelvertalingen zijn moeilijk leesbaar vanwege het gedateerde
Nederlands, dat consequenties heeft voor het juiste begrip van de tekst.
Vanwege de grote behoefte aan de Bijbel wordt daarom een nieuwe
vertaling gemaakt. De vertalers vragen zich daarbij af hoe God moet
worden aangeduid.
De Eeuwige, de Aanwezige, Onnoembare, de Barmhartige; een
alternatief voor de Godsnaam in de Nieuwe Bijbelvertaling is er nog
niet. Maar als het aan drie supervisors van de NBV ligt, is het in
ieder geval gedaan met de aanduiding ‘Heer’. “‘Heer’ roept
een beeld op van een mannelijke figuur met autoriteit. Dat past toch
niet meer in deze tijd!”
De aanduiding
van God als ‘Heer’ is daarbij het probleem. Het doet denken aan een
man die de baas is. Moderne vertalers moeten zich realiseren dat veel
vrouwen zich daarom niet meer in de huidige vertalingen kunnen vinden.
Tijdens het opnieuw vertalen van de Bijbel is de kans groot dat er een
beslissing moet worden genomen over de aanduiding van God. De vraag: Is
God een Man of een Vrouw, of misschien zelfs Beide? zal dan afdoende
moeten worden beantwoord.
God
de Vader, Heer, Vrouw en Moeder.
In de
geopenbaarde geschriften wordt de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods op
het eerste gezicht altijd aangeduid als zijnde mannelijk. In de
Statenvertaling wordt maar liefst 5975x het woord ‘Heere’ gebruikt
om God aan te duiden en 2055x met het woord ‘Heeren’. De Bijbelse
profeten en Jezus bevestigen de mannelijkheid van God door veelvuldig
gebruik van ‘Vader’, terwijl in de Bhagavad-gita
Krishna Zelf aangeeft dat Hij de Vader is:
Men gelieve te begrijpen, O zoon van Kunti, dat de
aanwezigheid van alle levenssoorten mogelijk wordt gemaakt door
geboorte in deze stoffelijke natuur, en dat Ik de vader ben van wie
het zaad afkomstig is.
Als Krishna de
bron is van alles, dan zullen alle eigenschappen die tot de typisch
vrouwelijke worden gerekend, in Hem aanwezig zijn. Het is voor Hem dus
geen kunst zich ook als vrouw(elijk) te manifesteren. In de Bijbel zegt
Jahweh:
En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld van
God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij ze.
Zoals iemands moeder hem troost, zo zal Ik u troosten, ja,
in Jeruzalem zult gij getroost worden.
De schepping van
man en vrouw naar Zijn beeld wordt hier in één adem genoemd. Krishna
zegt in de Bhagavad-gita dat Hij tevens de moeder van het universum is.
Uit het
voorgaande is duidelijk dat God compleet is, maar hoe moet Hij nu (?!)
worden aangesproken? Volgens de vedische filosofie kan dit thema, vanuit
een ander licht worden uitgewerkt.
De
Allerhoogste Genieter, Bestuurder en Eigenaar: Purusa
In de vedische
filosofie betekent het woord purusa
letterlijk het ‘mannelijk principe’.
Dat betekent niet dat God een gewoon mens is Wanneer het wordt gebruikt
om Krishna aan te duiden, betekent het ‘de Allerhoogste Genieter, Heer
der schepping en eigenaar’. Dan worden meestal de woorden
‘adi-purusam’ (=de Oorspronkelijke Genieter) en ‘paramam purusam’
(= de Allerhoogste Genieter) gebruikt. Hieruit volgt dat de genieter,
heerser en eigenaar, purusa,
wordt geassocieerd met het mannelijk principe. Je kan genieten van
datgene wat in je macht en bezit is en van wat je gemaakt hebt. In de
Bhagavad-gita stelt Krishna dat Hij uiteindelijk de enige Genieter is:
Ik ben de enige genieter en het enige doel van alle
offers. Zij die Mijn werkelijke, bovenzinnelijke aard niet doorgronden
vallen terug in het stoffelijk bestaan.
De geopenbaarde
Geschriften bevestigen dit door te stellen dat het de oorspronkelijke
positie van alle levende wezens is om de Heer dienstbaar te zijn,
oftewel: Hem laten genieten. Uiteindelijk worden alle levende wezens
door Krishna genoten.
In de
Bhagavad-gita worden de levende wezens aangeduid met prakritim
me param of ‘Mijn hogere natuur’. Het woord prakriti
betekent ook ‘vrouwelijk’
in de zin van passief en ontvankelijk zijn. Zij die overweldigd zijn
door de materiële natuur hebben zich ooit van Krishna afgewend met het
doel zelf de hoogste genieter te zijn. Zij zijn dus allen nep-purusa’s, die vrijelijk hun verzinsels mogen uitproberen.
Behalve deze lagere natuur, O sterk-gearmde Arjuna, heb Ik
een hogere natuur, welke bestaat uit alle levende wezens, die met de
stoffelijke natuur worstelen en het universum schragen.
Ze zeggen dat deze mannen zijn, maar in werkelijkheid zijn
zij vrouwen. Alleen zij die ogen hebben [intelligentie] weten dit,
maar niet de blinden [de onintelligenten].
Conclusie:
mannelijk en vrouwelijk verhoudt zich als de Genieter tot de genotene.
Dit betekent dat alle levende wezens buiten Krishna - ook degene in de
materiële wereld - spiritueel gezien vrouwelijk zijn.
In de materiële wereld proberen zij zich als genieter - en dus
mannelijk - te gedragen. Dit gaat ook op voor degenen met een zogenaamd
vrouwelijk lichaam zijn uitgerust. Het hele aardse man/vrouw-begrip
krijgt met deze zienswijze een totaal ander gezicht.
Srimati
Radharani
Het levend wezen
als onderdeel van Krishna’s marginale energie is minuscuul, zoals een
vonkje minuscuul is vergeleken met het vuur. Behalve de levende wezens
heeft Krishna echter ook Zijn Gelijke om van te genieten. Deze Gelijke
komt voort uit een deel van Krishna’s inwendige energie, de hladini
sakti, of gelukzaligheid. Als Zijn Gelijke is Ze de enige die
Krishna’s verlangens volledig kan vervullen.
Ik aanbid Govinda, de oorspronkelijke Heer, die verblijft
in Zijn eigen woonplaats, Goloka, met Radha, die lijkt op Zijn eigen
spirituele gedaante en die de extatische energie belichaamt [hladini]. Hun metgezellen zijn Haar vertrouwelingen, die
uitbreidingen belichamen van Haar lichamelijke gedaante en die bezield
en doordrenkt zijn van de altijd gelukzalige bovenzinnelijke rasa.
De Allerhoogste extase van Srimati Radharani is de
essentie van spiritueel leven. Het is Haar enige zaak om al
Krishna’s verlangens te vervullen.
De reden voor
deze onzelfzuchtige dienstbaarheid is de extatische liefde die Radharani
voor Krishna voelt. Deze liefde voor Krishna (prema)
is het hoogste aspect van Krishna’s eigen gelukzaligheidsenergie.
Radharani is de hoogste Vertegenwoordigster van degenen die deze extase
van liefde voor Krishna smaken.
Het essentiële deel van liefde voor God [prema]
wordt mahabhava genoemd, bovenzinnelijke extase, en deze extase wordt
vertegenwoordigd door Srimati Radharani.
Omdat Radharani
niets liever doet dan Krishna dienen is, Zij de ultieme Genotene en
daarom het ultieme vrouwelijke principe. Zij is in wezen Gods absolute
vrouwelijke aspect. Samen zijn Ze het Goddelijke Koppel en Hun
liefdesuitwisseling is de hoogste vorm van wederzijdse liefde.
De vraag of God
een Man of een Vrouw is, is hiermee beantwoord. Krishna (God) is de
transcendentale “Hij”, Zijn energieën zijn “Zij” en Krishna is
één en verschillend van Zijn energieën.
|
